Цусны бүлгийн тухай
Дөрвөн төрлийн цусний бүлэг байдаг гэж сонсож байсан байх.
A, B, AB, O гэж ангилдаг, энэ нь цусний бүлгийн фенотипууд юм.
Үргэлжлүүлэн, Цусны бүлгийн талаар илүү дэлгэрэнгүй тайлбарлая.
Цусны бүлэг нь цусны улаан эсэн дээр ямар антиген байгаагаас шалтгаалж цусны бүлэг тодорхойлогддог.
Хэрвээ А антиген байвал А бүлгийн цус,
B антиген байвал B бүлгийн цус,
А болон B хоёулаа байвал AB бүлгийн цус,
харин А болон B аль нь ч байхгүй бол O бүлгийн цус гэж тодорхойлогддог.
Эдгээр аллелиуд нь нийт зургаан генотип болон цусны дөрвөн бүлгийг бий болгодог.
|
|
A |
B |
O |
|
A |
AA |
AB |
AO |
|
B |
AB |
BB |
BO |
|
O |
AO |
BO |
OO |
А болон B антиген нь доминант аллель тул AO нь A бүлгийн цусыг, BO нь B бүлгийн цусыг илэрхийлнэ.
Харин хүүхэд ямар бүлгийн цустай болох нь эцэг эх нь ямар цусны бүлгийн генотиптэй гэдгээс хамаарна.
|
Эцэг эхийн генотип |
AA |
BB |
AB |
OO |
AO |
BO |
|
AA |
AA |
AB |
AA, AB |
AO |
AA, AO |
AB, AO |
|
BB |
AB |
BB |
AB, BB |
BO |
AB, BO |
BB, BO |
|
AB |
AA, AB |
AB, BB |
AA, BB, AB |
AO, BO |
AA, AO, BO, AB |
BB, BO, AB, AO |
|
OO |
AO |
BO |
AO, BO |
OO |
AO, OO |
BO, OO |
|
AO |
AA, AO |
AB, BO |
AA, AB, AO, BO |
AO, OO |
AA, AO, OO |
AO, BO, AB, OO |
|
BO |
AO, AB |
BB, BO |
AB, AO, BB, BO |
BO, OO |
AB, AO, BO, OO |
BB, BO, OO |
Үүн дээр нэмээд Rhesus factor гэдэг уураг цусны эсийн гадаргуу дээр орших оршихгүйгээс Rh(+) болон Rh(-) гэж ангилагддаг.
Ихэнх Ази болон Африк хүмүүс Rhesus (+) байдаг ба цагаан арьст хүмүүсийн дунд Rhesus (-) арай илүү ажиглагддаг.
Хэрвээ ээж нь Rh (-) ба гэдсэн дэх хүүхэд нь Rh (+) байх тохиолдолд онцлоготой жирэмслэлт бөгөөд, эхний жирэмслэлтийн үеэр ямар нэг уршиггүй байж болох ч адил Rh (-) ээжээс, дахин Rh (+) хүүхдээр жирэмслэлэхэд. Ээжийн Rh (-) эсүүд хүүхдийн Rh (+) эсрүү дайрч, хүүхдийг цус багадалтанд оруулан, жирэмсний хүндрэл учруулдаг, харин энэхүү нөхцөл байдалд Rh (+) цусыг гэдсэн дэх хүүхэдрүү цус сэлбэх зэрэг арга хэмжээг авдаг.
Эсрэгээрээ буюу, Хэрвээ ээж нь Rh (+) ба гэдсэн дэх хүүхэд Rh (-) байх үед ямар нэгэн сөрөг нөлөө байдаггүй.
Одоо тэгвэл Rh (+) (-) г бас оруулсан, цус сэлбэлтийн хүснэгтийг доор оруулъя.
Үүнтэй ижил Rh factor (+) агуулдаг хүн бүх хүнд цусаа өгөх боломжтой бол - хүн зөвхөн - хүндээ цус өгч болдог.
|
Цус сэлбэлтийн хүснэгт |
O- |
O+ |
B- |
B+ |
A- |
A+ |
AB- |
AB+ |
|
O- |
✓ |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
|
O+ |
✓ |
✓ |
– |
– |
– |
– |
– |
– |
|
B- |
✓ |
|
✓ |
– |
– |
– |
– |
– |
|
B+ |
✓ |
✓ |
✓ |
✓ |
– |
– |
– |
– |
|
A- |
✓ |
– |
– |
– |
✓ |
– |
– |
– |
|
A+ |
✓ |
✓ |
– |
– |
✓ |
✓ |
– |
– |
|
AB- |
✓ |
– |
✓ |
– |
✓ |
– |
✓ |
– |
|
AB+ |
✓ |
✓ |
✓ |
✓ |
✓ |
✓ |
✓ |
✓ |
